Met een vooropleiding van 4 uur wiskunde komt een student waarschijnlijk tekort wanneer hij in de harde of betarichtingen (wetenschappen, geneeskunde, …) wil verder studeren. Nu goed, wanneer een student niet voldoende wetenschappelijke bagage heeft, bestaat op de unief de mogelijkheid om een voorbereidend jaar te doen. Ik weet niet of dat voor een steinerschoolleerling afdoende is. Ik heb nogal wat oud-leerlingen gesproken (waaronder toch enkele die vrij getalenteerd leken) waarvoor de unief echt wel te hoog gegrepen bleek en die dan hebben gekozen voor hogeschool. Ik ben ook al oud-leerlingen tegengekomen met een universitair diploma, maar wel in vakgebieden waar nogal gemakkelijk diploma’s worden uitgedeeld, omdat er anders te weinig studenten in die richtingen afstuderen. Een oud-leerling van de steinerschool met een universitair diploma in een wetenschappelijke richting ben ik tot op vandaag in Vlaanderen nog niet tegengekomen. Die zijn dun gezaaid. Maar ik heb gehoord dat ze bestaan. Wie weet wordt jouw zoon één van hen. Ik wens het hem toe.

Op Wikipedia kan je over het verschil in opleiding tussen een reguliere en een steinerschool het volgende lezen:

(…)Op kennisgebied hinken de Steinerscholen achterop: de slaagcijfers in het hoger onderwijs zijn lager. Leerlingen van Steiner-scholen kiezen in hun vervolgopleiding meer dan gemiddeld voor een alfa-richting, zoals rechten of psychologie. Het aantal leerlingen dat kiest voor een vervolgopleiding in de beta-richting ligt juist lager. [1]
1 Schepers, C. Het verloop van de hogere studies van voormalige leerlingen van de steinerschool – Eindverhandeling, 2002 (…)
http://nl.wikipedia.org/wiki/Vrijeschoolonderwijs

Uit dezelfde studie blijkt dat wat het hoger onderwijs betreft steinerschoolleerlingen het moeilijker hebben dan leerlingen uit het traditioneel onderwijs. Hun slaagcijfers in het eerste jaar liggen beduidend lager: slechts 44% van de steinerschoolleerlingen slaagt in het eerste jaar, tegenover 60% van de leerlingen van het traditioneel onderwijs. Als we er rekening mee houden dat steinerscholen vooral worden bevolkt door kinderen van ouders uit intellectuele kringen en het aantal kansarmen er laag ligt, zou men kunnen stellen dat deze cijfers eigenlijk nog een positief beeld vertolken.

Vorig jaar heeft in Nederland wetenschappelijk onderzoekster Hilde Steenbergen steinerscholen (Nl. vrijescholen) en reguliere scholen vergeleken. Enkele belangrijke conclusies:

(…) Vrijeschoolleerlingen komen voor het overgrote deel uit gezinnen waarvan de ouders hoger onderwijs hebben genoten. Bovendien is het percentage allochtone leerlingen op Vrije Scholen nagenoeg nul terwijl het percentage landelijk ongeveer 20 % is. Koopmans en Dronkers (1994) spreken in dit verband over het bijzonder onderwijs als wijkplaats voor elite kinderen.(…)

(…) Uit de eerste vergelijking van de gemiddelde scores op de toetsen, Nederlands, wiskunde en algemene vaardigheden basisvorming bleek dat Vrije Scholen op alle onderdelen lager scoren dan reguliere scholen.’

‘De tegenvallende resultaten op de cognitieve opbrensten van de Vrije scholen zijn curieus, omdat op basis van de sociaal-economische achtergronden van deze leerlingen veel van hen verwacht mag worden.’ (…)

(…) Als ouders het belangrijk vinden dat hun kinderen zich goed ontwikkelen in het cognitieve domein is de Vrije school niet zo’n goede keuze…’(…)

http://www.nrc.nl/redactie/binnenland/Vrije%20en%20reguliere%20scholen%20vergeleken.pdf

Hoewel het onderzoek vooral betrekking heeft op de bovenbouw, laat de onderzoekster zich ook uit over de onderbouw. Ze beweert dat de scholen zich wel eens achter de oren mogen krabben wat het rekenonderwijs in die onderbouw betreft, omdat daar echt iets mis is. Het gaat blijkbaar al fout aan de basis.
http://www.didaktief.nl/dezemaand/PDF/maart09/vrije-school.pdf

Iets meer duiding over het onderzoek en de resultaten vind je door op deze link te klikken. http://antroposofie.wordpress.com/2009/03/01/ondermaatse-elite/

Misschien ook belangrijk om weten: na de richting humane wetenschappen geeft de afstudeerrichting steinerpedagogie van alle ASO-richtingen het minste kans op een job. http://vdab.be/trends/schoolverlaters/schoolv2008.pdf

Ik hoop dat ik je vraag enigszins heb kunnen beantwoorden.

Vriendelijke groet
Ramon

PS: om de juiste studiekeuze te bepalen, kan een leerling al bij de unief of hogeschool terecht wanneer hij in zijn laatste jaar secundair onderwijs zit. http://www.jongereninformatie.be/xcms/lang__nl-BE/393/default.aspx

(…) Advies voor schoolverlaters

Wat na het secundair? (…)

(…) Als je meerderjarig bent, mag je zelf je studie kiezen. Neem je beslissing pas als je alles goed hebt overwogen, en win informatie in bij het CLB. Universiteiten en hogescholen hebben een gespecialiseerde dienst voor studieadvies. Ook als je nog niet aan de universiteit of hogeschool ingeschreven bent, kan je daar advies vragen over je studiemogelijkheden.

Het uitgebreide aanbod van studierichtingen kan je vinden op http://www.hogeronderwijsregister.be/ of via de site van het departement onderwijs. Bij sommige richtingen moet je wel eerst slagen voor een toelatingsexamen. (…)

mvg,
Karel

Ik heb niet zo’n heel breed beeld hoe in buitenlandse steinerscholen met gescheiden ouders wordt omgegaan. Zo goed ik het kan zien, en dat wordt ook door enkele van mijn contactpersonen bevestigd, is erin geval van scheiding meestal maar één ouder die intensief met de school verbonden blijft. Wanneer de andere ouder dan bijvoorbeeld vragen begint te stellen m.b.t. het onderwijsaanbod van de steinerschool, krijgt die de wind van voor. Men is in de steinerschool niet zo gebrand op kritische vragenstellers. Van gescheiden ouders daarentegen zal degene die blindelings op de school vertrouwt gemakkelijk de steun van de schoolgemeenschap krijgen. Ik vermoed dat daar ook de angst speelt dat het kind wel eens naar een andere school zou kunnen gaan en daarom de ouder die voor de steinerschool is, ‘geholpen’ wordt. Maar zo goed ik de steinerscholen ken, durf ik te poneren dat de situatie van gescheiden ouders er meestal zwart/wit wordt gezien. Er zijn twee ouders die tegenover mekaar staan: aan wiens kant gaan we staan? Of wie is ons welgevallig?

Een bezoeker van deze site wil over dit onderwerp een stuk schrijven, dat ik hopelijk binnenkort kan publiceren. Over steinerschool en gescheiden ouders zegt hij in een van zijn reacties:

(…) Het is in ieder geval zo dat ik heb kunnen vaststellen dat wanneer jongeren van gescheiden ouders één ouder hadden die kritisch stond t.o.v. de Steinerschool de jongeren binnen de school naar de andere ouder (die positief stond t.o.v. de antroposofie) werden toegedreven. Er is dus wel degelijk sprake van een psychologische beïnvloeding.

Ik postte ook al in een andere topic dat binnen het Steineronderwijs discussiëren en kritische meningen uit den boze zijn. Niet alleen voor ouders maar eigenlijk vooral voor leerlingen. Leerlingen leren dus niet kritisch zijn, over politiek bijvoorbeeld wordt nooit of heel summier en oppervlakkig gehandeld. Over abstracte zaken zoals ‘het licht’ e.d. wordt er veel gepraat. Maar ook hier is het eenrichtingsverkeer met verplichte (blinde) acceptatie. In die zin is het sektarische karakter toch niet te onderschatten.

Pubers zijn heel makkelijk te beïnvloeden en ik ben er zeker van dat de zwakkere karakters door dit eenrichtingsverkeer worden klaargestoomd voor een volledig antroposofisch leven. Dit houdt natuurlijk ook een continuïteit in voor de Steinerscholen en heel de markt die er achter zit, gezien deze mensen later waarschijnlijk hun kinderen er ook zullen naartoe sturen en ook deel zullen laten uimaken van het alternatieve antroposofische circuit (school, voeding, gezondheidszorg etc.). (…)

De hele discussie is trouwens boeiend, omdat deze bezoeker (die ook absoluut anoniem wil blijven) de steinerschool blijkbaar heel goed kent.
http://antroposofie.wordpress.com/2009/01/13/oud-leerlingen-van-de-steinerschool-vertellen/

Wat niet over het hoofd mag worden gezien, is dat de psychologische beïnvloeding waarover in het citaat sprake is, eveneens mogelijk wordt gemaakt doordat de onderbouwleraar in de steinerschool normaal gesproken minstens zes jaar met de leerlingen meegaat. Dit in combinatie met de autoriteit die van een steinerschoolleraar wordt verwacht, kan zwaar doorwegen op de psychische ontwikkeling van kinderen, omdat er niet alleen een afstand tussen de leraar (de autoriteit) en de kinderen, maar ook tussen de kinderen en de omgeving ontstaat. De gescheiden ouder die verder van de school staat, behoort tot die omgeving en bevindt zich dus op afstand van zijn kind. (De hoogleraar Herman Brutsaert besteedt kort aandacht aan dit probleem in zijn boek School, gezin en welbevinden, Garant 1993)

Eén zo’n schrijnend verhaal van wat de betrokken vader volgens mij terecht sociale deprivatie noemt, is hier te vinden: http://antroposofie.wordpress.com/2009/01/02/informatierecht/
Volgens de vader is die zaak ondertussen helemaal ge-escaleerd.

Iemand anders die hier al eens reageerde en die je wel bekend zal zijn, is Joep Zander. Hij zei het volgende over gescheiden ouders en steinerschool:

(…) Vooral Vrije Scholen hebben, ondanks het antroposofische uitgangspunt dat een kind (al in aanleg) zijn ouders heeft gekozen, de reputatie vaders met gemak te negeren. Dat geldt niet alleen voor de vader van een kind, maar dat kan ook voor iedere andere vader gelden die zich daarover dan weer druk maakt.

Zo kwam het dat dat na drie jaar pogingen te praten van mijn kant en diverse excuses van de schoolleiding dat het allemaal nog steeds niet of zelfs helemaal fout geregeld werd, er besloten werd de communicatie met mij te beëindigen. Nogal vervelend want het is wel de school waar ik 3 keer per week mijn zoon breng en haal. En het was natuurlijk vooral daarom dat ik me zorgen maakte over wat daar gebeurde. De formele reden voor de schoolleiding was dat praten alleen maar tot slechte verhoudingen zou leiden.(…)
http://joepzander.wordpress.com/2007/10/03/vooral-niet-praten/

In ieder geval kan het erin steinerschoolgemeenschappen heftig aan toe gaan: intimidatie, bedreigingen, sociale uitsluiting, enzovoort. Ik neem die mensen die me zo’n verhalen mailen ernstig, dus ook de gescheiden ouders. Ik heb zelf ondervonden hoe ver het kan gaan als ze iemand uit de kring willen.

Ik weet niet of je er iets aan hebt. Mocht ik nog op iets stuiten, laat ik het je weten.

Groet,
Ramon

Ik zou graag met u in contact komen, ik kan u veel vertellen over de methodes die worden toegepast op gescheiden ouders binnen de vrije scholen.
Dat deze methodes alles behalve vriendelijk zijn, weet u inmiddels.

Via Ramon kan u mijn e-mail ontvangen, vanwege de dreiging die uit kan gaan vanuit de vrije scholen, blijf ik liever anoniem.

Groet Mark.

Een vraag:
Weet jij misschien ook iets van de cultuur op de Nederlandse en Duitse Waldorfscholen t.a.v. gescheiden ouders met omgang of co-ouderschap? Ik krijg nl. zeer zorgelijke signalen over de behandeling en benadering van gescheiden ouders door deze scholen.

Groet,
Peter Tromp
Vaderkenniscentrum
vaderkenniscentrum{at}gmail{dot}com

http://jurlex-ouderschap-nl.blogspot.com/2008/11/212.html

We hebben het al meegemaakt dat mensen aanvankelijk geïnteresseerd geraken in antroposofie, zich enige tijd verdiepen in verschillende werken van Rudolf Steiner, of gewoon maar aandachtig enkele afleveringen van dit tijdschrift lazen, en dan met een zucht concludeerden: ofwel stop ik met mijn huidige levenswandel, ofwel laat ik die antroposofie voor wat ze is. Want het wordt gauw duidelijk dat antroposofie het de mens niet gemakkelijk maakt (zie ook in De Brug 5: “Antroposofie is een gevaarlijke zaak.”). Veel van wat we tot dan toe als vanzelfsprekend aannamen en zelfs als een deugd beschouwden, moeten we in vraag gaan stellen. Onze omgang met geld, ons spaargedrag en de gevolgen ervan voor het sociale organisme, onze voedingsgewoontes, onze opvoedingsprincipes, onze jaarlijkse vakantie ! Nu de zomer terug voor de deur staat, zullen we op dit laatste even dieper ingaan aan de hand van enkele uittreksels. Om te beginnen met het slechte nieuws: jaarlijkse vakantie is onzin !

Over de jaarlijkse vakantie

Wanneer het gaat om de vraag: ‘Waartoe dient, naast al het andere, vooral de geesteswetenschap ?’ – dan kunnen we zeggen: ze giet jeugdige, verfrissende, vruchtbare krachten in ons astraal lichaam en etherlichaam. De mensen staan zo verschillend t.o.v. wat wij geesteswetenschap noemen, niet omdat ze niet helderziend zijn als mensen van deze tijd, maar omdat ze ook in het uiterlijke leven niet willen waarnemen. Anders zouden ze wel zien op welke verschillende manieren zich zelfs in het fysiek lichaam openbaart datgene wat wij de ziele-geestesmens noemen. Maar aan deze ziele-geestesmens echter willen de materialisten van vandaag niet geloven. Onder materialisten verstaat men dikwijls alleen de theoretische materialisten, die slechts aan de materie geloven. Maar ik heb vaak en dikwijls benadrukt: deze theoretische materialisten zijn niet de ergste. Want zo’n materialist kan ook iemand zijn die alleen maar uit zijn verstand begrippen haalt, en dat zijn toch al de meest kortzichtige. Daardoor kan het materialisme, dat alleen op het verstand bouwt, niet zo schadelijk zijn. Waar het echter door andere elementen versterkt wordt, daar kan het pas echt slecht worden voor het totale leven van de mens – en vooral wanneer de mens met zijn innerlijkste geestelijke wezenskern vasthangt aan zijn materie, aan zijn stoffelijke. En hoe hangt precies in onze tijd de mensheid niet af van het stoffelijke ! Dat er theoretische materialisten bestaan is wat betreft het gedachtenleven verleidelijk en in betrekking tot wat onze zielen eigenlijk moet vormgeven: fataal. Maar ons uiterlijk leven wordt vooral beïnvloed door het feit dat er in het concrete leven zoveel materialisten zijn. Wat is een concrete materialist ? Dat is een mens die zo afhankelijk is van zijn fysieke organisatie dat hij ’s winters slechts enkele maanden op zijn kantoor kan doorbrengen en dan ’s zomers aan het strand moet liggen, om het leven enigszins te kunnen dragen. Zo afhankelijk is hij van stoffelijke invloeden, van stoffelijke omstandigheden. Dat zijn de materialisten van de concrete levenspraktijk. Materialist wordt men door volledig afhankelijk te zijn van het stoffelijke, dat men gedwongen is om met zijn ziel de behoeften van het lichaam achterna te hollen. Dat is nog een gans ander soort materialisten dan diegenen die alleen maar in gedachten en ideeën materialist zijn. Theoretisch materialisme kan misschien nog tot de overtuiging komen dat het theoretisch materialisme verkeerd is. Maar de praktische materialist genezen, onze afhankelijkheid van het stoffelijke van het fysieke lichaam genezen, dat kan alleen de echte verdieping in de geesteswetenschap.” (3)

Als dat geen slecht nieuws is voor allen die al klaar stonden om op vakantie te gaan. Maar het is nog niet gedaan ! Want er schijnt een verband te zijn tussen zonnekloppen en praten zonder inhoud …

” In het oude Griekenland leefden twee verschillende volksstammen. De Spartanen zaten altijd rustig bij elkaar en spraken weinig. Ze hielden niet van gepraat. Maar als ze iets zeiden, dan wilden ze dat hetgeen ze zegden een zekere betekenis zou hebben, dat het een macht over de mensen zou hebben. Omdat de mens tenslotte niet altijd iets belangrijks kan zeggen wanneer hij babbelt, daarom zwegen ze als ze niets belangrijks te zeggen hadden, en ze spraken in korte zinnen. Deze korte zinnen waren in de antieke wereld beroemd. Men sprak van de korte zinnen van het Spartaanse volk en de uitlatingen die beroemd werden, bevatten dikwijls een ontzaglijke wijsheid. Bij de Atheners was dat niet zo. De Atheners hielden van mooi gepraat, ze hielden van een kunstig spreken. Ze praatten veel meer, niet zo veel als wij vandaag doen, maar toch meer dan de Spartanen. Het onderscheid berustte bij de opvoeding.
De Spartanen hechtten veel belang aan de gymnastiek. De Atheners ook, maar daar liet men de oudere kinderen ook tonggymnastiek, redekunst, bedrijven. Wanneer het weer in Athene zo was zoals nu hier bij ons, dan lieten ze de kinderen binnen blijven en deden spreekoefeningen. Ze riepen ze naar buiten wanneer de zon mooi scheen en alles fonkelde. Bij de Spartanen dacht men: al wat de knapen aan bewegingen uitvoeren, moet vanuit het binnenste komen. Of het nu stormt of hagelt of winderig is, dat blijft gelijk. Weet u, wanneer deze kleine Spartaanse knapen hun gymnastiek deden, ingewreven met olie en zand, dan moesten ze zeer veel innerlijke warmte ontwikkelen. De Athener sprak anders, die zei: wij leven met de zon, en als de zon ons opwekt tot beweging, dan gaan wij ons buiten bewegen; is er geen zon, dan bewegen wij niet. Wanneer de mens in zijn innerlijk veel warmte moet ontwikkelen, dan wordt zijn spreken kort en afgemeten. Waarom ? Omdat hij zich met zijn verstand meer tot het heelal wendt. Als de mens zich echter door de zon laat beschijnen zoals de Athener, dan wendt hij zich met zijn verstand minder tot het heelal, meer naar binnen. In zijn spreken had de Spartaan de wijsheid van het heelal. De Athener had die wijsheid van het heelal niet in zijn spreken, alleen de beweging van het heelal had hij geleerd. Ook nu nog ziet u dat een mens uit het noorden minder praat dan bvb. een Italiaan. Het is ook zo: innerlijke warmte verdrijft de neiging tot praten, uiterlijke warmte pookt ze aan. (4)

Vele antroposofen pogen het aangename aan het nuttige te paren en kiezen een reisbestemming waar men ook allerlei antroposofische cursussen en voordrachten kan volgen. Wat vond Rudolf Steiner daarvan ?
Willem Zeylmans moest eens een cursus organiseren in Nederland …

” Lang hadden we nagedacht over de plek waar deze cursus moest plaatsvinden. We hadden veel gemeenten bezocht die daarvoor in aanmerking kwamen en tenslotte was Arnhem gekozen, omdat daar een mooi conferentieoord te huur was, dat direct aan de Rijn lag. In de omgeving lagen ook nog overblijfselen uit de oud-germaanse tijd; dergelijke historische tradities zijn zeldzaam op de nog jonge Nederlandse bodem. Kortom, we waren ervan overtuigd iets goeds te hebben gevonden. Maar toen Steiner aankwam en naar zijn hotel reed, keek hij even om zich heen en zei:
” Zo zo, dat ziet er uit als een soort vakantieoord. Het schijnt steeds meer gewoonte te worden om het werken aan antroposofie te verbinden met zomervakantie !”
We keken elkaar wat verlegen aan … ” (5)

Besluit: echte antroposofen kunnen in de zomer maar één ding doen, en dat is …

De zomerweek euritmie meemaken, in Drongen, met

1. Het argument, niet de bal … gebrek aan vrij spreekrecht inzake de holocaust … inplantaten of geprogrammeerde reflexen … oefenen om het zuiver begrippelijk denken te ontwikkelen … (Jos Verhulst)

2. De Holocaust-industrie – een boekbespreking (Jos Verhulst)

Ik kan me er wel iets bij voorstellen, maar het hele artikel zou wel meer duidelijk maken. Op de Brug vind ik het niet.

Het is al eens onderwerp van discussie geweest, maar volgens mij is volgens de inhoud van dit debat http://www.welingelichtekringen.nl/goering-the-fat-boy.html de antroposoof Jos Verhulst aan het woord. Ofwel is het iemand met dezelfde naam (of die hem gebruikt) die zowat hetzelfde schrijft. In ieder geval weer gebrand op de joden.